Zorica Mršević

Zorica Mršević je istraživačica, radila dvadeset godina u Institutu za kriminološka i sociološka istraživanja i dvadeset i četiri kao naučna savetnica u Institutu društvenih nauka u Beogradu. Bila je profesorka Fakulteta za evropske pravne i političke studije u Novom Sadu od 2009 do 2013. Takođe, bila je zamenica republičkog Ombudsmana za rodnu ravnopravnost i prava osoba sa invaliditetom u periodu od 2008 do početka 2011. Predavala je godinu dana na Pravnom fakultetu Univerziteta u Ajovi (SAD), Centralno evropskom univerzitetu u Budimpešti tri (2001 -2004) a na Roza Majreder Koledžu u Beču jednu školsku godinu. Autorka je tridesetak knjiga i preko 400 naučnih radova iz oblasti prava, teorije nasilja, rodne ravnopravnosti, ljudskih prava žena i drugih marginalizovanih grupa i kriminologije.

Zorica Mršević se posebno angažuje na unapređenju ideja i prakse poštovanje principa nediskriminativnosti, rodne ravnopravnosti, ljudskih prava žena i marginalizovanih grupa, širenju znanja o njima, sarađuje sa državnim organima i institucijama, udruženjima i organizacijama koje se bave unapređenjem ljudskih, političkih prava i sloboda.

KNJIGE

INKLUZIVNA BEZBEDNOST

PDF

Mršević Zorica, Janković Svetlana 2021. Inkluzivna bezbednost
Novi Sad: Pokrajinski zavod za ravnopravnost polova.
ISBN: 978-86-86259-36-3
COBISS.SR-ID: 51011081

Inkluzivna bezbednost je intergralni deo nastavnog procesa predmeta Studije roda koji se predaje na Fakultetu za evropske pravno-političke studije u Novom Sadu. Deo je savremenog koncepta nastavnonaučneoblasti Studija roda (gender studies) koji se u promociji rodne ravnopravnosti integrativno i sinergično nastavlja na velike, klasične teme Ženskih studija i Studija roda, zaštita žena od rodno zasnovanog nasilja i politička participacija žena. Koncept inkluzivne bezbednosti takođe je deo savremenih promena u oblasti studija bezbednosti koje se odnose na uvođenje tzv. ljudske dimenzije bezbednosti u mušku, vojnocentričnost međunarodnih odnosa vojno političkih elita kao tradicionano ekskluzivnih državnih aktera rata i mira. Monografija Inkluzivna bezbednost sadržinski obuhvata tri osnovne teme: inkluziju u sektoru bezbednosti i međunarodnim odnosima, inkluzivnost savremenih oružanih snaga i inkluzivnost u domenu smanjenja rizika od katastrofa. Njena osnovna poruka je neophodnost da u sve te procese svih nivoa budu uključene žene kao ravnopravne učesnice i akterke.

Ključne reči: rodni aspekti oružanih sukoba, rod i kreiranje mira, rodni odnosi u vanrednim situacijama, prirodne katastrofe i rod, humanizacija bezbednosti, reforme sektora bezbednosti, žene u vojsci, žene u postkonfliktnim društvima, savremeni bezbednosni izazovi, društva diversifikovanog sastava, UN SB Rezolucija 1325 žene, mir, bezbednost

Ka demokratskom društvu – Rodna ravnopravnost

PDF

Beograd 2011, Institut društvenih nauka, Pp. 229
ISBN 978-86-7093-138-1

Ova knjiga je nastala na osnovu autorkinih predavanja, istraživanja i različitih formi objavljenih radova u oblasti rodne ravnopravnosti tokom dvodecenijskog perioda devedesetih i dvehiljaditih. U tom smislu ona je tekstualni most između njenih prvih predavačkih početaka i današnje profesionalne profesorske predavačke i istraživačke aktivnosti. Zahtevati rodnu ravnopravnost, analizirati njenu manjakavost, teoretisati njenu neophodnost, argumentovati pravce razvitka i tražiti njeno dosledno ugrađivanje u pravni sistem, samo na prvi pogled je nesporno. U praksi često nije bilo tako, kao uostalom uvek kada se dovode u pitanje tradicionalni odnosi, podele uloga, odnosi moći, interesi i neprikosnovenost privilegija.

Nasilje i mi – ka društvu bez nasilja

PDF

Institut društvenih nauka, Beograd, str 278, 2014. ISBN 978-86-793-153-4

“Nasilje i mi – ka društvu bez nasilja”, knjiga iz kriminološke oblasti Fenomenologije nasilja podeljena je na Opšti i Posebni deo. U Opštem delu se nalaze dva naslova, Razumevanje nasilja i Rodno zasnovano nasilje. U Posebnom delu obrađeno je sedam posebnih oblika nasilja, Femicid, Nasilje nad LGBT osobama, Vršnjačko nasilje, Mitovi i rituali sportskog nasilja, Verski motvisani ratovi i sukobi prošlosti i sadašnjosti, Nasilje nad ženama u islamskoj kulturi i Masovne ubice i serijske ubice. Osim pitanja uzročnosti, ovaj tekst se u svakom pojedinačnom poglavlju bavi i pitanjima specifičnih i konkretnih društvenih politika i strategija koje je potrebno preduzeti u funkciji kontra mera, odnosno mera dizajniranih za suzbijanje pojava nasilja i saniranja posledica počinjenog nasilja. Nema jasnog konsenzusa o načinu na koji bi se realizovala potpuna zaštita ljudi od nasilja, ali takođe nema ni precizne ili zajedničke ideje o tome kako treba da izgleda i na koje sve načine da bude organizovano savršeno čovečanstvo kao utopijski ambijent iz koga je nasilje eliminisano. Međutim, moguće je identifikovati neke političke vrline npr. vrline društvene saradnje, civilizovanost i tolerancije, postojanje pravednih zakona i pravednih institucija, koje sigurno mogu da se smatraju onim osobinama društva u kome nema ambijentalnih i socijalnih podsticaja individualnom, kolektivnom i grupnom nasilništvu.

Ključne reči: strukturalno i kulturalno nasilje, Lucifer sindrom, štokholmski sindrom, sindrom naučene bespomoćnoti, Đenoveze sindrom, hegemonistička muškost, slabost i raličitost žrtve, sportsko nasilje, Religijsko nasilje, Hidžab propisi, fanatici i sumanuti bolesnici

AKTUELNO – Bibliografija – poslednje objavljeni radovi

  • OBSTACLES FOR MIGRANT WOMEN TO OBTAIN REFUGEE STATUS, 245-262.

    PDF

    Mršević Z & Janković S, 2026 OBSTACLES FOR MIGRANT WOMEN TO OBTAIN REFUGEE STATUS, 245-262.
    In: Etiology, Phenomenology and trends of contemporary crime.
    Ed: Ivana Bodrožić. Belgrade: University of Criminal Investigation and Police Studies
    ISBN 978-86-7020-539-0    ISBN 978-86-7020-190-3

    Abstract

    The text identifies the discriminated position of women as refugee seekers in the context of international law, which has for decades stereotypically recognized male refugee seekers who come from the areas of current armed conflicts. This has led to difficulties in recognizing women who find themselves in equally serious danger due to the existence of structural, gender-based violence. At a high international level, the paper connects the issue of the urgently needed demographic renewal of Europe with the issue of realizing the dignity of all migrants. The reception of migrants alleviates the problems associated with the accelerated aging of the population in the developed countries of the West. Employers recognize the value of diversity in the workforce, while the integration of immigrants into the education system and the labor market increases overall productivity and reduces social frictions.

  • Majka kao nosilac identiteta. Uloga Jevrejki u vaspitanju dece

    PDF

    Mršević Zorica 2026. Majka kao nosilac identiteta. Uloga Jevrejki u vaspitanju dece
    Prezentacija i predavanje održani 07.03.2026. na seminaru „Šorašim“ na Zlatiboru (the presentation and lecture were held on March 7, 2026, at the “Šorašim” seminar in Zlatibor).
    Izdavač. Beograd : Zorica Mršević

    Sažetak

    U judaizmu se jevrejski identitet prenosi po majci. To daje simboličku i praktičnu težinu njenoj ulozi: ona je prva „čuvarica kontinuiteta“. Kroz svakodnevne rituale, jezik, hranu i običaje dete uči ko je pre nego što nauči šta je. Dom glavni prostor učenja, a majka njegova organizatorka ona uvodi dete u obeležavanje Šabata i praznika prenosi porodične priče i sećanja (uključujući traume poput progona ili Holokausta) uči osnovne moralne vrednosti: pravdu (cedek), brigu za druge, učenje kao vrednost samu po sebi.
    In Judaism, the mother plays a crucial symbolic and practical role as the primary “keeper of continuity”, passing down Jewish identity. A child learns their identity primarily at home, where everyday rituals, language, food, and customs play a key role in this process. The mother organises the home as the main place of learning, introducing the child to Shabbat and holidays. She conveys family stories and memories, including historical traumas like persecution or the Holocaust, and instills basic moral values such as justice (tzedek), care for others, and the importance of learning.

    Keywords:Judaizam / jevrejski identitet / majka / obrazovanje / žena / Judaism / Jewish identity / mother / education / woman / vaspitanje / education

  • Uloga Jevrejki u očuvanju judaizma

    PDF

    Mršević Zorica, 2026. Uloga Jevrejki u očuvanju judaizma
    Prezentacija i predavanje održani 07.03.2026. na seminaru „Šorašim“ na Zlatiboru (the presentation and lecture were held on March 7, 2026, at the “Šorašim” seminar in Zlatibor).
    Ed. Beograd : Zorica Mršević

    Sažetak

    U jevejskim zajednicama na Balkanu, žene su bile glavne nositeljke svakodnevne religiozne prakse, naročito u sekularizovanim porodicama. Istorijski, često su bile „poslednja linija očuvanja“ npr. za vreme progona u srednjem veku, Holokausta u 20. veku i života u socijalističkim i sekularnim državama (uključujući Jugoslaviju). Ta uloga se bazirala na činjenicama da se jevrejski identitet prenosi po majci (halahički princip), dom je mala sinagoga (mikdaš me’at), a žena je njegov centralni akter, kao i da žene ispunjavaju tri ženske micve (zapovesti), paljenje šabatnih sveća kao unošenje svetlosti i mira, brige za prehrambenu svetost i brige za porodičnu čistoću (nida) kroz ciklus vremena, tela i svetosti.

    In Jewish communities in the Balkans, women have historically played a crucial role in daily religious practices, especially in secularised families. They were often viewed as the “last line of preserving” during difficult periods, including the persecutions of the Middle Ages; the Holocaust in the 20th century; and under socialist and secular regimes, such as in Yugoslavia. This important role stems from a few key factors: Jewish identity is passed down through the mother (as per halachic principles), the home acts as a small synagogue (mikdash me’at), and women are central figures within it. Additionally, women fulfil three essential mitzvahs (commandments): lighting Shabbat candles to bring light and peace, ensuring the sanctity of food, and maintaining family purity (nida) through cycles of time, body, and sanctity.

    Keywords: žene – Judaizam / jevrejski identitet / women – Judaism / Jewish identity

  • Viktimološki aspekti rodne neravnopravnosti obaveznog vojnog roka

    PDF

    Mršević Zorica 2025. Viktimološki aspekti rodne neravnopravnosti obaveznog vojnog roka
    U: XV godišnja konferencija Viktimološkog društva Srbije Savremene tehnologije i žrtve: Rizici viktimizacije i mogućnosti za unapređenje društvenih odgovora.
    Ur: Jasmina Nikolić. Beograd: Viktimološko društvo Srbije-VDS
    ISBN-978-86-82414-04-9

  • Odgovornost medija za mizogini govor mržnje za vreme studentskih i građanskih protesta – Srbija 2025

    PDF

    Mršević Zorica 2025. Odgovornost medija za mizogini govor mržnje za vreme studentskih i građanskih protesta – Srbija 2025
    U: SRBIJA I REFORMISANJE INSTITUTA ODGOVORNOSTI 8.
    Ur: H. Mujović. Novi Sad: Advokatska komora Vojvodine. Beograd: Institut društvenih nauka.
    ISBN 978-86-905844-5-1   COBISS.SR-ID 178059785

  • Srbija: migracije LGBTI manjine

    PDF

    Mršević Zorica 2025. Srbija: migracije LGBTI manjine
    U: SAVREMENE MIGRACIJE MANjINA IZ SRBIJE. 26. septembar 2025. Beograd: SRPSKA AKADEMIJA NAUKA I UMETNOSTI ODBOR ZA PROUČAVANjE NACIONALNIH MANjINA I LjUDSKIH PRAVA
    Ur: Tibor Varadi.

  • Covering women during the orthodox liturgy: obligation or custom?

    PDF

    Mršević Zorica 2025. Covering women during the orthodox liturgy: obligation or custom?
    In:Challenges facing religion and the church in  postmodern digital society.
    Ed: Blagojević Mirko.  Silver Lake, Veliko Gradište, 5–6 September 2025. Belgrade: Institute of Social Sciences.
    ISBN 978-86-7093-289-0

  • Vouk kultura i zdravstvena zaštita u Srbiji

    PDF

    Mršević Zorica 2025. Vouk kultura i zdravstvena zaštita u Srbiji
    U: AKTUELNOSTI MEDICINSKOG PRAVA Teorija, praksa i zakonodavstvo 6.
    Ur: Mujović Hajrija. Beograd: Institut društvenih nauka, Novi Sad: Advokatska komora Vojvodine, Glasnik AKV.
    ISBN-978-86-905844-3-7   COBISS.SR-ID 165129993

  • Antirodne politike i prakse, 443-458.

    PDF

    Mršević Zorica 2025. Antirodne politike i prakse, 443-458.
    U: Zbornik radova sa međunarodne CEIR konferencije „Marginalizam u religiji, nauci, filozofiji i umetnosti”. Beograd, 17-19. Maj 2025.
    Ur: Zorica Kuburić, Ljiljana Ćumura. Beograd: Centar za empirijska istraživanja religije.
    ISBN 978-86-84111-56-4    COBISS.SR-ID 178297865

    Sažetak

    U tekstu se prezentiraju pojave antirodnih politika i praksi, kao i njihovo poreklo i nastanak u svetu u katoličkim verskim i intelektualnim krugovima koji u Srbiji nemaju brojnije pristalice ni značajniju ulogu. Navodi se da su antirodni pokreti i prakse protiv rodne ravnopravnosti žena i prava LGBTQ+I+ osoba iz uverenja da su to opasne trendovi koja sadrže nastojanja da se ponište biološke činjenice o muškarcima i ženama i da konsekventno tome, promovišu rodnu fluidnost i homoseksualnost, što sve vodi ka uništenju heteronormativne porodice. Prezentiraju se glavni akteri u svetu i u tom globalnom kontekstu se analizira povezanost antirodnih pokreta i vouk kulture. Centralni deo teksta sadrži analizu situacije u Srbiji sa stanovišta pravnog i društvenog postojanja i upotrebe termina „rod” i javnih aktivnosti antirodnih praksi, npr. protiv Zakona o rodnoj ravnopravnosti i protiv održavanja Evroprajda u Beogradu. U metodološkom pogledu koristi se desk analiza dokumenata međunarodnih organizacija (npr. UNa i Saveta Evrope), domaćih pozitivnopravnih propisa, dokumenata ženskog pokreta u Srbiji, naučnih analiza, domaćiih i inostranih medijskih izveštaja o antirodnim praksama. Iako se u Srbiji radi o marginalnoj društvenoj i političkoj pojavi relativno malobrojnih aktera, autorka u zaključku navodi moguće pravce društvenog dijaloga kao načina minimizovanja njihovih negativnih posledica.

    Ključne reči: antirodne prakse, rodna ideologija, ravnopravnost žena, rodno zasnovano nasilje, Zakon o rodnoj ravnopravnosti, rodno osetljiv jezik

  • Women as the focus of Ksenija Atanasijević, 165-179

    PDF

    Mršević Zorica 2025. Women as the focus of Ksenija Atanasijević, 165-179
    In. KSENIJA ATANASIJEVIĆ: A TAPESTRY OF THOUGHT — PHILOSOPHY, ART, LITERATURE AND FEMINISM.
    Ed: Jelena Pavličić Cerović Marija Petrović Tamara Plećaš Milica Smajević Roljić.  Belgrade: Faculty of Philosophy.
    ISBN 978-86-6427-347-3 (FF)     COBISS.SR-ID 170665225.

    Abstract

    The subject of this chapter is Ksenija Atanasijević’s depiction of female characters in the works of ancient literature. Through them, she affirms her standpoint that a woman, in her natural complexity, is a valuable active participant in ancient myths and tragedies. The aim of the text is to show that Atanasijević considered women to be equally glorious expressions of a set of thoughts and feelings as the most successful male dramatic characters, and that their fates are no less tragic. The conclusion is that she affirms female subjectivity and dignity even in the most difficult and tragic circumstances, thus encouraging readers to take up such an attitude. A warning that “the possibility of being carefree has been radically removed from all of us” is also present in her works, a warning equally pertinent in her time as today. The chapter is structured as an imaginary dialogue between the author and Ksenija Atanasijević, touching upon her most significant attitudes, thoughts and ideas.

    Keywords: female characters of ancient Greece, position of women in Atana sijević’s time, multiplicity of female identities, reception of philosophical opus

Bibliografija po rubrikama

Smernice za primenu Zakona o rodnoj ravnopravnosti

Мршевић Зорица 2023. Smernice za primenu Zakona o rodnoj ravnopravnosti
Beograd: Ministarstvo za ljudska i manjinska prava i društveni dijalog i Бон и Ешборн, Немачка: Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH

ISBN 978-86-80390-51-2  
COBISS.SR-ID 131654921

smernice za primenu Zakona o rodnoj ravnopravnosti
PDF knjiga

LINKOVI